ชีวิตอันแสนเศร้าในวังหลวงของเจ้าหญิง “ อึ่ง “ ผู้ไปจากเชียงใหม่

เจ้าหญิงดารารัศมี  ผู้มีชื่อเรียกเล่นๆ  ว่า  “เจ้าอึ่ง” ทรงเผชิญปัญหาชีวิตอย่างหนักจนบางครั้ง อยากจะเสวยลูกลำโพงให้วิกลจริตไปเสียเพราะทน “มือมืด” แกล้งไม่ไหว  เผื่อบางทีทางกรุงเทพฯ  จะส่งกลับบ้าน


ความรักยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์ของชาติไทย  พิธีราชาภิเษกของสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงพระปิยมหาราช  กับพระราชชายาเจ้าดารารัศมี  แห่งราชวงศ์ฝ่ายเหนือ  อันมีผลสืบเนื่องทางการเมืองที่มิได้มีความหมายถึงการสามารถรวมกันเป็นปึกแผ่นแน่นหนาของผืนแผ่นดินในแหลมทองอันเป็นที่รักของเราเท่านั้น  ทว่าหากขาดเสียซึ่งความรักใหญ่ยิ่งเบื้องหลังวิเทโศบายอันทรงพระสุขุมคัมภีรภาพของพระมหากษัตริย์องค์นี้ไปลานนาไทยมีหวังถูกผนวกเป็นอาณานิคมของมหาอำนาจหนึ่งซึ่งกำลังแผ่ขยายดินแดนผลักดันชาติเล็กชาติน้อยต่างๆ  ลงสู่ใต้แอกในยุคนั้นเป็นแม่นมั่น

         ความรักความหลังอันแฝงด้วยการเมืองด้วยเอกราชอธิปไตยเป็นเดิมพันนี้ไม่เคยมีปรากฏเป็นข้อเขียนในหน้าหนังสือเล่มใดมาก่อน  และจะเป็นบันทึกหลักฐานแห่งเดียวของอนุชนรุ่นต่อไป
         รอบๆ  เมืองไทยสมัยนั้น  สมัยที่เมืองเชียงใหม่  ยังต้องส่งราชบรรณาการไปถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  ณ  กรุงเทพฯ  เป็นประจำปี  มีเหตุผันผวนยุ่งเหยิงอุบัติขึ้นทุกแห่งหน  ทางด้านเหนือ   ด้านตะวันตก  และด้านใต้ของพรมแดนกำลังถูกย่ำยีบีฑาโดยจักรวรรดินิยมอังกฤษอย่างน่า สะพรึงกลัว  ทางด้านตะวันออกเล่า  ฝรั่งเศสก็กำลังจะกลืนอินโดจีนอันรวมญวน – เขมร – ลาวเข้าไว้  ประเทศไทยในฐานแดนกันชนระหว่างสองพี่เบิ้มจึงพลอยร้อนระอุคุกรุ่น  พยายามประคับประคองมิให้แผ่นดินต้องถูกแล่เนื้อเถือหนัง  ถูกเชือดเฉือนประดุจบ้านใกล้เรือนเคียงให้ดีที่สุดเท่าที่จะพึงกระทำ
         อันพระปรีชาสามารถของสมเด็จพระปิยมหาราชเจ้าที่ทรงธำรงรักษาประเทศรอดพ้นปากเหยี่ยวปากกาจะประจักษ์เห็นเด่นชัดในระยะนี้เอง   ถ้ามิฉะนั้นแล้วลักษณะรูปขวานของประเทศไทยก็คงจะเว้าแหว่ง   เพราะการบั่นทอนทำลายอย่างไม่น่าดู
         ณ  ที่นี้จะขอเริ่มต้นด้วยความรักในประวัติศาสตร์ตอนที่ยังมิมีผู้ใดทราบมาก่อน  คือตอนพระราชชายาเจ้าดารารัศมี  เสด็จพระราชดำเนินสู่กรุงเทพฯเป็นครั้งแรก  ก่อนพระราชพิธีอภิเษกอันเกริกเกียรติในพระราชวังหลวงนั้น
         หลังจากขบวนเรือหางแมงป่องที่พาพระองค์พร้อมทั้งเจ้านายราชวงศ์ฝ่ายเหนือที่ไปส่งถึงนครสวรรค์แล้ว  เรือยนต์พระที่นั่งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจัดมารับก็พาพระองค์ท่านต่อไปยังพระนครศรีอยุธยาและมีพระตำหนักประทับพักร้อนที่บางปะอินก็มีพระราชพิธีรับขวัญ  ซึ่งสมเด็จพระปิยมหาราช  บรรดาเจ้านายแห่งราชวงศ์จักรีเสด็จมารออยู่ก่อนแล้ว  เจ้านายองค์เล็กๆ  ที่ไม่ยอมห่างสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง  ก็มีพระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา  พระราชชายาได้รับพระราชทานเงินร้อยชั่ง  และของถวายอื่นๆ  อีกและมีการฉลองกินเลี้ยงใหญ่โตมโหฬาร

 
 

จากคุณ : ซูรากัน - [ 22 เม.ย. 51 17:52:17 ]

 
 

*** Advertisement ***


ความคิดเห็นที่ 1

ครั้นขบวนเรือถึงกรุงเทพฯ  ก็เข้าจอดเทียบที่แพวัดแจ้ง  (วัดอรุณราชวราราม)  มีเจ้านายต่างกรม 2 – 3  องค์  เสด็จมารับพร้อมทั้งเจ้านายฝ่ายกรมโขน  กรม  จากแพที่ประทับขบวนแห่พระราชชายาเข้าสู่พระบรมมหาราชวังเป็นไปอย่างสมพระเกียรติ  มีพนักงานชาววังถือหีบหมากเงินหีบหมากทอง  กระโถนเงิน  กระโถนทอง  ตามเสด็จ  มีเจ้าหญิงฝ่ายเหนือตามขบวนหลายองค์  อาทิ  เจ้าข่ายแก้ว  ณ  เชียงใหม่  เจ้าบัวระวรรณ  (บึ้ง)  ณ  เชียงใหม่  ขบวนได้ผ่านเข้าประตูอนงคมนตรีไปยังพระราชวังกรงนก  เข้าประทับยังห้องสมเด็จ  พระตำหนักภายในห้องประดับประดาแพรวพราวตระการตา
         ทั้งนี้  โปรดเกล้าฯ ให้อยู่ในความอุปถัมภ์ของสมเด็จพระบรมราชินีนาถ  พระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี  ตอนนั้นพระราชชายาเจ้าดารารัศมี มีพระชนมายุเพียง  14  พรรษาเท่านั้น
         ชีวิตทุกชีวิตย่อมหลีกหนีความยุ่งยากไม่พ้น  แต่  “แดดดีมีมาภายหลังฝน”  ฉันใด  พระราชชายาเจ้าก็ทรงประสบมรสุมทำนองเดียวกัน
         ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะพระสนมกำนัลภายในวังพากันอิจฉาตาร้อน  คิดเสียว่าพระราชชายาเจ้าดารารัศมีทรงมีพื้นอยู่ทางภาคเหนือและคนทางเหนือในสมัยนั้น  ได้รับการคบค้าสมาคมและต้อนรับจากภาคกลางอย่างต่ำต้อยด้อยหน้าเมื่อพูดถึง  “ลาว”  แล้ว  เจ้าจอมหม่อมห้ามคงเข้าใจว่า  สมเด็จพระปิยมหาราชก็คงจะทางเห็นด้วยกับการกระทำกลั่นแกล้งหยามเหยียดต่างๆ  ที่พวกเธอทั้งหลายมีต่อพระราชชายาหรือ  “อึ่ง”  ของพระองค์  ซึ่งวิธีการเล่นสกปรกต่างๆ  ก็ทำให้พระราชชายาทรงรู้สึกกลัดกลุ้มรุ่มร้อนพระทัยเป็นยิ่งนัก
         ตามคำบอกเล่าของท่านผู้ใกล้ชิดกับเหตุการณ์ในตอนนั้นว่า  แม้แต่ในขันทองสรงน้ำของพระองค์ก็มีกระดาษเขียนตัวอักษรเลขยันต์คล้ายคาถาอะไรวางอยู่  และน้ำในห้องสรงของพระองค์ก็ถูกโรยด้วยหมามุ่ย  อยู่ดีๆ  บางทีก็มีถุงเงินพระราชทานของสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง  มาวางอยู่ตามทวารห้องบรรทมเพื่อหาเรื่องให้พระราชชายาว่าขโมยมา  อย่าว่าแต่อะไรเลยภายในสวนสวรรค์ข้างๆ พระตำหนัก  ยังมีสิ่งปฏิกูลของมนุษย์ทิ้งเรี่ยราดอยู่
         ทั้งๆ  ที่เจ้านายหญิงฝ่ายเหนือที่ติดตามรับใช้พระราชชายาจะคอยระแวดระวังพระองค์ท่านทุกฝีก้าวปกป้องผองภัยให้ตลอดเวลา  จู่ๆ  ก็มีตัวบุ้งตัวหนอนไต่ยั้วเยี้ยตามพระแท่นบรรทมเล็กหน้าห้อง  สร้างความรำคาญพระทัยมิให้ให้พระองค์ทรงสุขเกษมได้เลย
         บางทีพระองค์ทรงได้ยินเสียงตะโกนลั่นผ่านหน้าห้องบรรทมว่า  “ เหม็นปลาร้า” บ่อยครั้งที่พระกระยาหารบรรจุวางบนถาดเงินก็ถูกกีดกันมิให้ผ่านเข้าออกทวาร ยิ่งกว่านั้นเครื่องเพชรอันหาค่ามิได้ของในหลวงก็มาปรากฏวางทิ้งอยู่ในพระตำหนักของพระราชชายา  ผู้ที่ปรนบัติรับใช้พระองค์ก็พลอยถูกจงเกลียดจงชัง    มีคนเอาปลาทูใส่กะลามะพร้าวไปวางไว้บนสำรับกับข้าว
         พระราชชายาเจ้าดารารัศมี  ทรงมีขันติอดทนอย่างน่าชมเชย  พระองค์ท่านมิได้ทรงแพร่งพรายเรื่องราวอะไรต่างๆ  นานาให้สมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงทรงทราบเลย  นอกจากบุคคลที่ใกล้ชิดยุคลบาทเพียงไม่กี่คน  อาทิ  คุณประภาส  สุขุม  ธิดาของเจ้าพระยายมราช  เป็นต้น  ข้ารับใช้จากฝ่ายเหนือก็มี  แม่เขียว – เจ้าบึ้ง   หรือ  เจ้าหญิงบัวระวรรณ  ณ  เชียงใหม่  ผู้เป็นคู่ทุกข์คู่ยากของพระองค์แท้จริง
         ด้วยเหตุนี้เอง  พระราชชายาเจ้าดารารัศมีซึ่งไม่เคยลืมเจ้าหญิงบัวระวรรณ  (บึ้ง)  ณ  เชียงใหม่  ตลอดพระชนม์ชีพของพระองค์  ถึงจะมีอะไรหนักนิดเบาหน่อยพระองค์ก็ไม่ทรงถือสาหาเรื่อง  ซึ่งถ้าเป็นบุคคลอื่นก็มีหวังถูกเฆี่ยนตีหรืออัปเปหิไปแล้ว  แต่นี่พระองค์ทรงรำลึกถึงเหตุการณ์ในพระราชวังหลวงครั้งนั้น  ครั้งถวายตัวต่อสมเด็จพระปิยมหาราชด้วยกัน   และโดยเฉพาะก็ตอนที่พระองค์ได้รับความวิปโยคโศกศัลย์ต่างๆ  จาก “มือมืด”  ทั้งหลายนี่เอง


จากคุณ : ซูรากัน - [ 22 เม.ย. 51 17:52:45 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 2

หลายครั้งที่พระราชชายาเจ้าดารารัศมี  ทรงเหนื่อยหน่ายต่อชีวิตอันไม่เที่ยงแท้แน่นอน  พระองค์ท่านมิได้ทรงคาดคิดมาก่อนว่า  ขนาดพระองค์ท่านเป็นถึงพระธิดาของเจ้าผู้ครองนครที่ใหญ่ที่สุดของภาคเหนือ  เป็นพระธิดาองค์เดียวที่เจ้าพ่อโปรดปรานที่สุด  จะเรียกร้องต้องการสิ่งใดเป็นได้สมพระประสงค์ทุกสิ่งอัน  ทรงจับจ่ายใช้สอยเงินทองได้อย่างเต็มที่  และทรงมีข้าราชบริพารรับใช้ปราศจากอนาทรร้อนใจ  เหตุไฉนพระองค์จึงต้องทรงตกระกำลำบากเมื่อมาประทับในพระราชวังหลวง    ซึ่งควรจะอบอุ่นหฤหรรษ์ ด้วยความรักยิ่งยวดที่สมเด็จ
พระปิยมหาราช  ราชสวามีทรงมีต่อพระองค์
         พระราชชายาบ่นกับผู้ใกล้ชิดว่า  พระองค์ใคร่จะเสวยลำโพง (มะเขือบ้า)  เป็นคนวิกลจริต  แล้วทางกรุงเทพฯจะได้ส่งกลับนครเชียงใหม่บ้านเกิดให้รู้แล้วรู้รอด  จะได้พ้นจากความลำบากยากแค้นเสียที  และผู้ใกล้ชิดของพระองค์ได้ทัดทานไว้ว่าขอให้อดใจรอจนกว่าเหตุร้ายจะกลายเป็นดีในวันหนึ่ง
         ว่ากันว่าเจ้าจอมแส  (ข้าหลวงของพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์หรือพระนางเรือล่ม)  ที่โดยลำดับเครือญาติเป็นน้องหม่อมของสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ  เคยยั่วเย้าพระราชชายาเจ้าดารารัศมีว่าหน้าอกไม่สวย  ซึ่งพระองค์ท่านก็มิได้ทรงตอบโต้ว่ากล่าวประการใด
         อย่างไรก็ดี  ความก็ล่วงรู้ถึงพระกรรณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจนได้พระองค์ทรงเล็งเห็นความร้าวฉานภายในพระราชฐานว่าเรื่องนี้มิใช่เป็นเรื่องเล็กน้อยเสียแล้ว  ถ้าทรงขืนปล่อยไว้จะลุกลามไปยุ่งเกี่ยวกับการเมืองภายในประเทศและอาจถึงระหว่างประเทศก็ได้  อันเป็นการขัดแย้งกับนโยบายที่พระองค์ทรงหวังตั้งพระทัยจะรวบรวมหัวเมืองเหนือมารวมกับส่วนอื่นๆ  ให้เป็นประเทศไทยอันหนึ่งอันเดียวกันจะแบ่งแยกเสียมิได้  และขณะเดียวกันพระองค์ก็ทรงเล็งเห็นการณ์ไกลว่าถ้าหากมิเช่นนั้นแล้ว  แผ่นดินลานนาไทยทั้งภาคก็มีหวังถูกอังกฤษฮุปเอาเพราะประเทศอังกฤษในเวลานั้น  ได้กลืนเอาภาคเหนือของประเทศพม่าเข้าไว้โดยเรียบร้อยยกให้เป็นมณฑลหนึ่งของอินเดีย    นักการเมืองของอังกฤษผู้แสวงประโยชน์จากความเป็นทาสของชาวเอเชียกำลังจ้องมองดูหัวเมืองฝ่ายเหนือด้วยความพิสมัยใคร่ตะครุบเป็นที่สุด  ด้วยเหตุนี้เองสมเด็จพระปิยมหาราชจึงทรงว่ากล่าวตักเตือนบรรดาเจ้าจอม  หม่อมห้ามพระสนมกำนัลให้ยุติการกลั่นแกล้งทำพิเรนต่างๆ  กระทบกระเทือนพระทัยพระราชชายาโดยเด็ดขาด
         แล้วก็โดยไม่นึกฝันเช่นเดียวกัน  ดังภาษิตอังกฤษว่า  “  ภายหลังพายุร้ายก็ถึงซึ่งความสงบ”  พระราชชายาเจ้าดารารัศมีก็ผ่านยุคเข็ญทารุณทางจิตใจและไม่มีผู้ใดกล้ากลั่นแกล้งทำให้เสียชื่อเสียงอีกเลย  บุคคลที่ตั้งตัวเป็นปฏิปักษ์กับท่านกลับยิ้มแย้มแจ่มใสผูกสนิทชิดชอบและเป็นญาติดี  ทั้งนี้รวมทั้งเจ้าจอมแสอีกคนหนึ่ง
         พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่  5  นับว่าทรงมีพระคุณต่อพระราชชายาอย่างยิ่ง  เป็นที่ทราบกันภายหลังว่า  พระองค์มิได้ทรงเชื่อหรือสนพระทัยกับการยุยงส่งเสริมจากพระสนมกำนัลเลย  พระองค์ท่านทรงทราบดีว่าคุณธรรมของเจ้านายฝ่ายเหนือนั้นสูงส่งเกินกว่าที่จะมาทำเสื่อมเสียเกียรติยศชื่อเสียงของราชวงศ์  ลักขโมยพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ดุจดังที่พระราชชายาโดนกล่าวหามาแต่แรก


จากคุณ : ซูรากัน - [ 22 เม.ย. 51 17:53:10 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 3

เหตุการณ์อันเป็นหัวเลี้ยวหัวต่อทางการเมืองระหว่างประเทศ  อันเป็นช่วงชิงหัวเมืองฝ่ายเหนือจากประเทศไทย   ตามแบบฉบับอันชาญฉลาดลึกล้ำของอังกฤษนักล่าเมืองขึ้น  รัฐบาลอังกฤษก็มีนโยบายส่งข้าราชการชั้นผู้ใหญ่มาทาบทามติดต่อเจ้าผู้ครองนครสมัยนั้นขอพระราชชายาเจ้าดารารัศมีไปชุบเลี้ยงเป็นลูกและรับการศึกษาเล่าเรียนที่กรุงลอนดอนเหมือนกัน  ชาวเราสมัยนี้ไม่อาจทราบได้ว่าถ้าแผนการดังกล่าวเป็นความจริงหรือสำเร็จผล
ลานนาไทยของเราจะไม่กลับกลายไปรวมอยู่ในแผนที่ของประเทศพม่าในปัจจุบันเสียแล้วหรือ?
         พระราชชายาเจ้าดารารัศมีนั้นทรงมีพระทัยกว้างขวาง  พอๆ กับทรงใช้เงินเก่งดังที่สมเด็จพระปิยมหาราชรับสั่งกับพระองค์ว่า  “ ดาราใช้เงินเป็นเบี้ย ”  เจ้าหญิงผู้อยู่ใกล้ชิดพระองค์ท่านรับว่าเรื่องนี้เป็นความจริง  เพราะนอกจากพระองค์จะได้รับพระราชทานเงินปีร้อยชั่งจากพระราชสวามีอันเป็นที่รักแล้ว   พ่อเจ้าอินทวิไชยยานนท์  ยังส่งเงินค่าตอไม้ให้อีกปีละเป็นเรือนหมื่นบาท  และยังได้รับพลอบทับทิมที่สั่งจากพม่า  โดยพ่อเจ้ามอบให้
พญาจันฯ  นำไปส่งอีกมากมาย  นอกจากเนื้อเงินค่าไม้สักอีกปีละหลายหมื่นบาทอีกด้วย


หมายเหตุ:
จากหนังสือ เพ็ชร์ลานนา โดย ปราณี ศิริธร ณ พัทลุง เล่ม 1


จากคุณ : ซูรากัน - [ 22 เม.ย. 51 17:53:40 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 4

ขอบคุณที่แบ่งให้อ่านค่ะ  น่าสนใจดี เรื่องลับๆในวังหลวง :)

จากคุณ : นก-หวีด - [ 22 เม.ย. 51 18:26:12 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 5

อ่านแล้วให้สนใจเรื่องความอิจฉาริษยาของฝ่ายในสมัยก่อนว่า กลั่นแกล้งกันขนาดไหน เป็นความจริงมากน้อยอย่างไร
เคยอ่านเรื่องการแข่งขันแก่งแย่งเป็นที่่รักของพระพุทธเจ้าหลวง ในหนังสือต่างๆ เกิดความสงสัยว่า
จริงๆแล้วใครกันแน่ที่พระองค์รักมากที่สุด


จากคุณ : พนอจัน - [ 22 เม.ย. 51 19:14:50 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 6

ขอบคุณครับที่มาแงปันความรู้
หุหุ


จากคุณ : ปีหนึ่ง...เพื่อนกัน - [ 22 เม.ย. 51 21:29:32 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 7

เข้ามาอ่านค่ะ  


ในที่สุดทุกสิ่งก็ชนะได้ด้วยความดีงามของพระองค์


จากคุณ : ploy_angjoe - [ 22 เม.ย. 51 22:27:34 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 8

ขอบคุณมากครับที่เอาเรื่องดีๆมาแบ่งปัน
อยากหาหนังสือเพ็ชรล้านนามาอ่านบ้าง
ไม่ทราบว่าจะหาได้จากไหนครับ

 
 


จากคุณ : sivanont - [ 22 เม.ย. 51 23:30:51 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 9

หนังสือ "เพ็ชร์ลานนา"

พิมพ์ครั้งที่ ๒ เมื่อ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๘ มี ๒ เล่ม (๕๐๐ บาท)

หนังสือพิมพ์ผู้จัดการ สำนักงานภาคเหนือ  จัดพิมพ์ ๓,๐๐๐ ชุด

เคยเห็นวางขายในซุ้มของ "ผู้จัดการ" ในงานหนังสือที่ศูนย์สิริกิตติ์  

ไม่ทราบว่า จะหมดสต็อค แล้วหรือยัง

แก้ไขเมื่อ 23 เม.ย. 51 11:42:17

 
 


จากคุณ : นายช่างปลูกเรือน - [ 23 เม.ย. 51 11:41:21 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 10

ขอบคุณครับที่เอามาให้อ่าน ผมก็เคยได้ยินเรื่องนี้มาบ้างเหมือนกัน
แต่เรื่องอย่างนี้ก็ฟังหูไว้หูครับ เพราะเคยมีคนเอาประเด็นนี้มาทำให้เกิดความวุ่นวายและแตกแยกกันระหว่างคนไทยล้านนากับไทยภาคกลางมาแล้ว

แก้ไขเมื่อ 23 เม.ย. 51 16:36:56

จากคุณ : ปืนแก๊ป - [ 23 เม.ย. 51 16:33:55 ]

 
 

ความคิดเห็นที่ 11

อ้าว ทำไมไม่รวมกระทู้นี้กับกระทู้ข้างๆ ให้เป็นกระทู้เดียวกันอ่ะ เพราะเป็นเรื่องเดียวกัน งงงงง

จากคุณ : งงงวย - [ 23 เม.ย. 51 17:24:29 A:122.116.146.140 X: TicketID:173635 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 12

เรื่องในอดีต เกิดขึ้นตามค่านิยมและสิ่งแวดล้อมในสมัยนั้น  เป็นสิ่งที่ถูกต้องในสมัยนั้น

ส่วนใครจะเอาค่านิยมและสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันที่แตกต่างกัน  ไปตัดสินว่าผิดหรือไม่ควร  
หรือเอามาเป็นเงื่อนไขสร้างความแตกแยกกันนั้น...ห้ามกันไม่ได้
เพราะภูมิปัญญาเขา มีแค่นั้น  แยกอดีต-ปัจจุบัน ไม่ได้

ส่วน ๓ กระทู้นี้ แม้อยู่ในสถานที่เดียวกัน แต่เป็นคนละคนกัน  เข้าใจว่าจขกท.แยกกระทู้ออก   เผื่อเวลามีความเห็น จะได้ไม่ปนกัน


จากคุณ : นายช่างปลูกเรือน - [ 24 เม.ย. 51 08:42:04 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 13

ขอบคุณนะคะที่เอามาแบ่งปันกันอ่าน

สาวเหนือแม้จะอ่อนหวาน แต่ก็ซ่อนความอดทน รักศักดิ์ศรีได้ดีเยี่ยมจริง ๆ


จากคุณ : อักษราภรณ์ - [ 26 เม.ย. 51 01:22:54 ]
 
 

ความคิดเห็นที่ 14

เห็นด้วยกับคุณอักราภรณ์นะคะ


ขอบคุณสิ่งดีๆๆที่มอบให้อ่านกันค่ะ


จากคุณ : สการะวาตี - [ 28 เม.ย. 51 18:39:56 ]
 
 



กระทู้ยอดนิยม

[กติกามารยาท] [Help & FAQ
ความคิดเห็น : คลิกที่นี่เพื่อใช้งาน icon
ชื่อ : ตรวจสอบสถานะของ member ที่นี่

คลิกเพื่อเลือก : โพสไฟล์ประกอบ / วาดภาพประกอบ / โพสคลิปวิดีโอ
ไฟล์ประกอบ : (ไม่เกิน 200 K / Member เท่านั้น / Preview ไม่ได้)
(gif, jpg, png, mid, wav, mp3, wma, swf)
แตกประเด็น : ต้องการแตกประเด็นจากกระทู้เดิมคลิกที่นี่

  : ไม่อนุญาตให้แสดงผลผ่านระบบมือถือ
 
(ส่งไฟล์ประกอบ และวาดภาพประกอบ Preview ไม่ได้)  
 
 

ข้อความหรือรูปภาพที่ปรากฏในกระทู้ที่ท่านเห็นอยู่นี้ เกิดจากการตั้งกระทู้และถูกส่งขึ้นกระดานข่าวโดยอัตโนมัติจากบุคคลทั่วไป ซึ่ง PANTIP.COM มิได้มีส่วนร่วมรู้เห็น ตรวจสอบ หรือพิสูจน์ข้อเท็จจริงใดๆ ทั้งสิ้น หากท่านพบเห็นข้อความ หรือรูปภาพในกระทู้ที่ไม่เหมาะสม กรุณาแจ้งทีมงานทราบ เพื่อดำเนินการต่อไป



Pantip-Cafe | Pantip-TechExchange | PantipMarket.com | Chat | PanTown.com | BlogGang.com | Torakhong.org | GameRoom