◀ Previous Next ▶ Up ▲

witpoko.com


    ก า ร ป ร ะ พ ฤ ติ ธ ร ร ม

    .


    สู ต ร แ ห่ ง ค ว า ม สำ เ ร็ จ ใ น ชี วิ  ต

    โดย เสฐียรพงษ์ วรรณปก

    พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๕  พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๗
    ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต  ;  317 – 318

    ย้อนไปอ่านมงคลสูตรต้น ๆ ได้ที่

    http://members.thai.net/tron/index.htm

    (เลือก  กองหนังสือ / สูตรสำเร็จแห่งชีวิต)

    ***************

    .

    ก า ร ป ร ะ พ ฤ ติ ธ ร ร ม


             ครั้งนี้จะพูดถึงสูตรสำเร็จแห่งชีวิตสูตรที่  16  คือ  ธัมมจริยา (การประพฤติธรรม)




             พระอรรถกถาจารย์ท่านให้คำจำกัดความว่า  ธัมมจริยา  คือการประพฤติตามกุศลกรรมบถสิบประการ  ชาวบ้านฟังแค่นี้ก็คงถามต่อไปว่า  แล้ว “กุศลกรรมบถสิบประการ” ล่ะ  คืออะไร

              กุศลกรรมบถ  คือแนวทางแห่งกุศล  หรือ  “ทางแห่งความดี”  นั่นแหละครับ  มีสิบประการ  แบ่งเป็นดีทางกายสาม  ดีทางวาจาสี่  และดีทางใจอีกสาม  รวมเป็นสิบพอดี  มีอะไรบ้าง  ผู้ใฝ่รู้ไปหาอ่านเอาเอง

             ถ้าเราตั้งคำถามและหาคำตอบแก่ตัวเองได้ชัดแย้งว่า  ธรรมคืออะไร  ประพฤติธรรมคือทำอย่างไร บางทีเรื่องนี้จะดูง่ายขึ้นกระมังครับ  ลองมาคิดกันดู

              ธรรมคืออะไร  คงมีผู้รู้ให้คำตอบแตกต่างกันออกไป  แต่ถ้าจะพูดสั้น ๆ ให้ครอบคลุมแล้ว  ธรรมน่าจะได้แก่  ความถูกต้องและความดี  อะไรที่ถูกด้วยดีด้วย  อันนั้นเรียกว่าธรรมหมดไม่มียกเว้น  ส่วนสิ่งใดไม่ถูกต้องและไม่ดี  หรือพูดอีกนัยหนึ่งสิ่งที่ผิดและสิ่งที่เสียไม่เรียกว่าธรรม  คำจำกัดความแค่นี้คิดว่าคงครอบคลุม  ลองนึกให้ดีก็แล้วกัน  ธรรมะที่พระพุทธองค์ทรงสั่งสอนมีมากมาย  ที่ท่านว่ามีถึงแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์นั้นน่ะ  เป็นเรื่องของความถูกความดีทั้งนั้น

              สวากขาโต  ภควตา ธัมโม  (พระธรรมอันพระผู้มีพระภาคตรัสไว้ถูกต้องแล้ว  ตรัสไว้ดีแล้ว  ไหมล่ะ  บทสวดมนต์สรรเสริญพระธรรมก็บอกอยู่ชัดแจ้งแล้ว

              ประพฤติเป็นธรรม  หมายถึงทำให้ถูก  ทำให้ดีนั่นเอง  ไม่ต้องทำอะไรใหม่  ใครมีหน้าที่อะไรอยู่แล้ว  มีงานมีการอะไรทำอยู่แล้ว  ก็ทำหน้าที่นั้น  การงานนั้นให้ถูกและให้ดียิ่งขึ้น  ที่มันถูกอยู่แล้วดีอยู่แล้ว  ก็ทำให้มันถูกมันดียิ่ง ๆ ขึ้นไป

             เป็นนักเรียนก็เรียนให้มันถูกวิธีเรียนให้มันดี  ทำราชการก็ทำให้มันถูกทำให้มันดี  ค้าขายก็ค้าให้มันถูกให้มันดี  เป็นนักการเมืองจะอนุมัติอะไรตามอำนาจหน้าที่  ก็อนุมัติให้มันถูกให้มันดี  คนขออนุมัติมาก็ขอให้มันถูกให้มันดี  เขาอนุมัติให้แค่นี้ก็ไม่ไปทำเกินกำหนดที่เขาอนุมัติอะไรอย่างนี้  เรียกว่าการประพฤติตามธรรม

             หลวงปู่ท่านหนึ่งท่านมักย้ำเสมอว่า  การทำตามหน้าที่ให้ดีที่สุดนั่นแหละคือการปฏิบัติธรรม  ก็หมายความดังที่ผมว่ามานี่แหละครับ

             

              ประพฤติตามธรรม  นัยนี้ก็คล้ายกับนัยต้นแต่ละเอียดประณีตขึ้น  นัยต้นถูกดีอาจถูกดีเพียงระดับพื้นฐาน  ถ้ามองอย่างสายตาชาวโลกก็อาจไม่เห็นความ “ถูกดีที่ไม่สมบูรณ์”  ก็ได้  

             เช่น นาย ก.  มีอาชีพขายลูกน้ำ  เลี้ยงปลา  ตั้งหน้าตั้งตาทำงานในหน้าที่ของตนอย่างขยันหมั่นเพียร  จนขายลูกน้ำได้เงินมาเลี้ยงตนและครอบครัวไม่เดือดร้อน  ก็เรียกว่า  นาย ก.  ประพฤติเป็นธรรม  คือทำหน้าที่ของตนให้ถูกให้ดี  และเจริญรุ่งเรืองเพราะทำถูกทำดีนั้น  แต่ถ้ามองให้ลึก  อาชีพนั้นยังเป็นไปเพื่อเบียดเบียนอยู่  ถ้าจะให้ถูกให้ดีจริง ๆ นาย ก.  จะต้องเลิกละอาชีพขายลูกน้ำ  หันมาประกอบอาชีพอื่นที่ดำเนินตามทางธรรมหรือบริสุทธิ์กว่า  

             การประพฤติตามธรรมจึงหมายถึงการฝึกฝนอบรมตนตามแนวทางแห่งความถูกต้องดีงามให้สูงขึ้น  ประณีตขึ้น  บริสุทธิ์ตามลำดับ

             

              จะอธิบายในแง่ไหนก็ไม่หนีกรอบที่พระอรรถกถาจารย์ท่านให้ไว้  คือ  “การดำเนินชีวิตตามแนวแห่งกุศล”  นั่นแหละครับ  

             คือการประพฤติธรรม.

    แก้ไขเมื่อ 04 ก.ย. 49 06:41:22

    จากคุณ : สุธี - [ 4 ก.ย. 49 06:40:16 ]

 
 



กระทู้ยอดนิยม